De zomervakantie betekent vaak: later naar bed, langer uitslapen, meer schermtijd en even wat minder regels. Heerlijk. Maar dan komt het moment waarop school, sport en andere verplichtingen weer beginnen. En waar jij misschien denkt: we moeten nu echt weer in het ritme komen, denkt je puber daar mogelijk anders over. Voor je het weet ontstaan er discussies over bed- en schermtijden of verantwoordelijkheden. Hoe zorg je ervoor dat de overgang naar het normale ritme niet iedere dag strijd oplevert?
Waarom is teruggaan naar het normale ritme soms zo lastig?
Tijdens een vakantie veranderen gewoontes snel. Er hoeft 's ochtends geen wekker te worden gezet, huiswerk valt weg en er is meer vrije tijd. Voor een puber kan het behoorlijk omschakelen zijn wanneer daar ineens weer allerlei verwachtingen tegenover staan. Bovendien wil een puber zelf bepalen. Een opmerking als "Vanaf vanavond lig je weer om tien uur in bed" kan daarom al snel weerstand oproepen. Dat betekent niet automatisch dat je alles maar moet loslaten. Grenzen en duidelijkheid blijven belangrijk. De manier waarop je die bespreekt, kan alleen veel verschil maken.
1. Begin niet pas op de avond vóór school
Probeer het ritme een aantal dagen vóór de eerste schooldag rustig terug te brengen. Bijvoorbeeld iedere dag iets eerder naar bed en iets eerder opstaan. Van:
11.30 uur → 10.30 uur → 09.30 uur → 08.30 uur.
Dat voelt vaak een stuk minder abrupt dan in één keer van het vakantieritme naar een vroege wekker.
2. Bespreek verwachtingen in plaats van alleen regels op te leggen
Probeer samen vooruit te kijken. Vraag bijvoorbeeld: "Hoe denk jij dat je ervoor kunt zorgen dat je volgende week weer op tijd uit bed komt?" Of: "Wat heb jij nodig om 's avonds weer wat eerder te gaan slapen?" Je geeft je puber daarmee verantwoordelijkheid zonder alle grenzen los te laten.
3. Kies welke discussies echt belangrijk zijn
Misschien wil jij tegelijkertijd:
- de bedtijd veranderen;
- minder telefoongebruik;
- de kamer opgeruimd hebben;
- gezonder eten;
- eerder opstaan;
- meer helpen in huis.
Voor een puber kan dat voelen alsof na de vakantie ineens alles weer fout is. Kies daarom eerst wat echt nodig is. De rest kan later.
4. Maak afspraken concreet
"Je moet minder op je telefoon" is behoorlijk vaag. "Vanaf 22.30 uur blijft je telefoon beneden" is duidelijk. Bespreek daarbij ook waarom je een afspraak maakt. Niet alleen omdat jij de ouder bent, maar bijvoorbeeld omdat voldoende slaap helpt om de volgende ochtend makkelijker op te staan. Duidelijkheid voorkomt niet iedere discussie, maar wel veel onduidelijkheid.
5. Verwacht niet dat het direct perfect gaat
De eerste schoolweek kan vermoeiend zijn. Voor jou en voor je puber. Een keer verslapen, geïrriteerd reageren of een afspraak vergeten betekent niet meteen dat jullie afspraken niet werken. Kijk eerst wat er gebeurde. Wat ging al goed? Wat was lastig? En wat moeten jullie aanpassen? Daarmee maak je van een conflict een gesprek.
Wanneer is het meer dan alleen 'pubergedrag'?
Een discussie over schermtijd of een rommelige kamer hoort regelmatig bij deze levensfase. Maar misschien merk je dat de spanning thuis steeds verder oploopt. Gesprekken eindigen bijna altijd in ruzie, je puber trekt zich steeds verder terug of jij weet eigenlijk niet meer hoe je contact kunt maken zonder dat er gedoe ontstaat. Dan kan het helpen om niet alleen naar het gedrag te kijken, maar naar wat eronder zit.
Blijven jullie steeds in dezelfde discussies terechtkomen?
Bij Gezinscoach kijken we niet alleen naar wat er misgaat, maar vooral naar wat er binnen jullie gezin gebeurt en wat jullie nodig hebben om verder te komen. Wil je alleen even praten? Dat kan natuurlijk ook via een online kennismakingsgepsrek.
